Ik schreef bij mijn wandeling langs De Ginkel, Mossel en Reemst dat ik speciaal op zoek ging naar het doorbraakdal dat je oversteekt tussen Mossel en Reemst, zie het blauwe gat tussen Mossel en Reemst op deze reliefkaart van het AHN. De stuwwal van Reemst is hier helemaal weg. Volgens mij is dit een heus doorbraakdal of ijssmeltwaterdal, vergelijkbaar met de Darthuizerpoort bij Leersum: een poort die is ontstaan door de druk van het water van het smeltende ijsveld achter de stuwwallen. Zoals je zo leuk op het strand na kunt doen: walletje maken, water erachter laten opkomen en op een gegeven moment breekt je walletje door. Nu is dit allemaal mul zand daar en elke regendruppel zakt direct weg en stroomt ondergronds de ene of de andere kant op.

Ik heb dit gat de Ginkelsepoort genoemd, maar ik ben benieuwd of het een oude naam heeft.

ginkel en mossel en reemst

Is dit dal ook ingetekend op oude kaarten? Nu groeit hier bos met heide ertussen, maar vroeger was dit heide en zand. De heuvels van de stuwwal van Reemst en het gat daar dwars doorheen moeten goed zichtbaar zijn geweest, veel beter dan nu. Ik ga op zoek in het digitale Gelderse Archief, en kassa! Wat een mooie kaart uit 1722 (bron Gelders Archief), mijn dag is goed.

1538-Ginkelse Poort

Tussen Mossel en Reemst ligt een gat met daarin de tekst: t Leege Veldt, allemaal sandt. Aan weerszijden hiervan bergen: de Westerberg bij Reemst en de Kelderbergen aan Mosselse zijde. Mijn Ginkelsepoort!

Je maakt niet zomaar een kaart, zeker niet toendertijd: dus waarom is deze gemaakt? Ik zie een rode lijn als omtrek van een gebied met daarin ‘pollen’. Een pol is de voorloper van de grenspaal: je gooit wat heideplaggen op elkaar en je hebt een duidelijk markering van de grens, althans zolang het een kale heide of zandvlakte is en je van pol naar pol kunt kijken. Was het in een bos wat minder zichtbaar, dan werd op zo’n pol een grenspaal gezet.

Ik heb zin om te puzzelen dus ik verdiep me in de tekst.

Geometrise Kaart van het Reemster Veld toebehoorende aan den H.W. gestrengen Heer L.A. Baron Tork Heer van Rosendaal &&& door mij onderschr de horisontale metinge gedaan, in den jaren 1722, groot bevonden 3101 Gld. morgen. B. Elshoff gesworen landmeter in Gelderland.

Twee Koningswegen doorsnijden met messcherpe lijnen het gebied. Koningswegen werden aangelegd tussen de jachtgronden van Stadhouder Willem III, en die hield bij de aanleg geen rekening met lokale landinrichting. De boeren zullen gezucht hebben als een ploeg militairen zo’n weg dwars door hun veld kwamen aanleggen. Van participatie, inspraak, cocreatie of van een schadeloosstelling was vast nog geen sprake. Maar goed, het was geen asfaltweg natuurlijk.

Meer lezen bij anderen:

Advertenties